Döviz kurundaki ve brent petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisini azaltmak için eşel mobil sistemine geçildi. Sistem Resmi Gazete'de yayınlanan kararla yürürlüğe girdi.
Sistemin yürürlüğe girmesi beklentisi ile 4 ve 5 mart tarihinde benzin ve motorine gelmesi planlanan zamlar iptal edildi.
5 Mart 2026 tarihli ve 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıt ürünlerinde uygulanacak Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) için yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. Karara göre, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki değişimlere bağlı olarak akaryakıt fiyatlarında oluşabilecek dalgalanmaların tüketiciye yansıması belirli ölçüde dengelenecek.
Düzenleme kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen akaryakıt bayi satış fiyatları esas alınacak. Uluslararası petrol fiyatlarının veya döviz kurlarının yükselmesi durumunda, akaryakıt fiyatındaki artışın etkisini azaltmak amacıyla ÖTV tutarı artış miktarının yüzde 75’i kadar düşürülecek. Böylece fiyat artışlarının pompa fiyatlarına daha sınırlı yansıması hedefleniyor.
Buna karşılık petrol fiyatları veya döviz kurlarında düşüş yaşanması halinde ise ÖTV tutarı azalışın yüzde 75’i oranında artırılacak. Bu uygulama ile devletin vergi gelirlerinin korunması amaçlanıyor. Ancak uygulanacak ÖTV tutarı hiçbir koşulda 2 Mart 2026 tarihinde geçerli olan ÖTV seviyesini aşamayacak.
Karar kapsamında ithal edilen akaryakıt ürünleri için de aynı hesaplama yöntemi uygulanacak. Ayrıca 2 Mart 2026 tarihi itibarıyla yurtiçi rafineri çıkış fiyatı bulunmayan ürünlerde ÖTV tutarları, EPDK tarafından belirlenen baz fiyatlar dikkate alınarak hesaplanacak.
Yeni düzenleme; kurşunsuz benzin (95 ve 98 oktan), motorin, LPG, propan ve bütan gibi akaryakıt ürünlerini kapsıyor. ÖTV’nin düşürülmesi yoluyla uygulanan mekanizma, daha önce azaltılan vergi tutarlarının yeniden eski seviyesine ulaşmasıyla sona erecek.
Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Söz konusu düzenleme, kamuoyunda “eşel mobil sistemi” olarak bilinen vergi ayarlama mekanizmasının bir örneğini oluşturuyor. Eşel mobil, akaryakıt fiyatlarının uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki değişimlere bağlı olarak hızla artmasını veya düşmesini dengelemek amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Bu sistemde, fiyatlar yükseldiğinde devlet ÖTV’yi düşürerek pompa fiyatındaki artışı sınırlamaya çalışır; fiyatlar düştüğünde ise ÖTV artırılarak vergi gelirleri korunur. Böylece hem tüketicinin ani fiyat artışlarından korunması hem de kamu maliyesinin istikrarının sürdürülmesi hedeflenir.
Resmi gazeteden kararı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.